Śrskuršur nr. U07/1999

 

Įriš 1999, fimmtudaginn 18. nóvember er fundur haldinn ķ Śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna.

Męttir eru: Helgi Laxdal, Sęvar Gunnarsson,  Gušjón A. Kristjįnsson, Kristjįn Ragnarsson, Sveinn Hjörtur Hjartarson, Pétur H. Pįlsson og Skśli J. Pįlmason, formašur nefndarinnar.

Fyrir er tekiš mįl nr. U-7/1999

Jónu Edvalds SF-20

Sjómannasamband Ķslands

fh. įhafna

Hśnarastar SF-550 og

gegn

Skinneyju- Žinganesi hf.

 

og kvešinn upp svohljóšandi

 

Śrskuršur:

 

Mįliš varšar įgreining um veršlagningu į ferskri sķld.

Sjómannasamband Ķslands vķsaši mįlinu til Śrskuršarnefndar sjómanna og śtvegsmanna meš bréfi til Veršlagsstofu skiptaveršs (VSS), dags. 1. nóvember sl. Fundur var haldinn 8. nóvember sl., žar sem ekki nįšist samkomulag meš fulltrśum hagsmunaašila ķ nefndinni og žvķ įkvešiš aš kalla til formann nefndarinnar į nęsta fund nefndarinnar ķ žvķ skyni aš leiša mįliš til lykta meš śrskurši. Einnig var įkvešiš, aš fulltrśar sjómanna ķ nefndinni skilušu greinargerš til formanns mišvikudaginn 10. nóvember sl. en fulltrśar śtvegsmanna sķšastlišinn föstudag. Gekk žaš eftir.

Į fundi, sem haldinn var ķ fullskipašri nefnd mįnudaginn 15. nóvember sl. óskaši formašur nefndarinnar eftir žvķ aš frestaš yrši aš leiša mįliš til lykta, žar sem von vęri į upplżsingum um afuršaverš saltsķldar, sem hann taldi brżnt aš lęgju fyrir nefndinni, įšur en įkvöršun yrši tekin. Žess var óskaš, aš Veršlagsstofa skiptaveršs (VSS) aflaši žessara gagna hjį söluašilum og/eša Žjóšhagsstofnun. Upplżst skyldi um söluhorfur og afuršaverš į sķld samkvęmt sölusamningum, sem žegar hefšu veriš geršir vegna yfirstandandi vertķšar. Ennfremur um birgšamįl frosinna og saltašra sķldarafurša (breytinga frį sķšustu vertķš). Ekki hefur tekist aš afla žessara upplżsinga og viršast žęr ekki liggja į lausu.

Eftirleišis veršur vķsaš til fulltrśa sjómanna ķ śrskuršarnefnd, sem sóknarašila en til fulltrśa śtgeršarmanna sem varnarašila.

Kröfur og sjónarmiš sóknarašila.

Sóknarašili gerir kröfu til žess, aš veršlagning į ferskri sķld til įhafna framangreindra skipa verši sem hér segir:

                                                                                        Verš frį

1. Sķld til vinnslu:            Krafa                                      sķšustu vertķš

undir 250 gr                                 10,30 kr/kg                11,00 kr/kg

250 - 300 gr.                         11,25 kr/kg                12,00 kr/kg

yfir 300 gr.                                12,60 kr/kg                13,50 kr/kg

2.            Sķld til bręšslu:

Hvort sem sķld flokkast undan eša er landaš beint til bręšslu greišast kr. 6,60 į kg.   (Verš til bręšslu var 11,60 kr/kg į Hśnaröst SF-550 sķšustu vertķš).

3.             Gildistķmi:

Śrskuršurinn gildi frį og meš 1. nóvember 1999 og śt sķldarvertķšina.

Sóknarašili styšur kröfur sķnar eftirfarandi rökum:

Ķ 11. grein laga nr. 13/1998, um Veršlagsstofu skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna, segir m. a.: „Śrskuršarnefnd skal viš įkvöršun sķna taka miš af upplżsingum sem Veršlagsstofa fiskveršs hefur safnaš.  Nefndin skal viš įkvöršun sķna taka miš af žvķ fiskverši sem algengast er viš sambęrilega rįšstöfun afla.  Skal ķ žvķ sambandi tekiš miš af verši ķ nęrliggjandi byggšarlögum fyrir sambęrilegan fisk aš stęrš og gęšum.  Žį skal nefndin taka tillit til lķklegrar žróunar afuršaveršs……………“.  Auk žess segi skżrt ķ kjarasamningum milli sjómanna og śtvegsmanna, aš śtgeršarmašur hafi meš höndum sölu aflans og skuli hann tryggja skipverjum hęsta gangverš fyrir fiskinn.

Fram komi ķ gögnum frį Veršlagsstofu skiptaveršs, sem lögš hafa veriš fyrir nefndina undir heitinu Athugun į sķldarverši 43-44 vika 1999, aš sķldarverš hjį helstu kaupendum į Austurlandi sé žaš sama.  Hér sé augljóslega um ólögmęt samrįš aš ręša viš veršlagningu į sķld, sem sé brot į samkeppnislögum.  Sóknarašili telur žvķ aš horfa beri fram hjį įkvęši 11. greinar laganna, er vķsi til žess, aš nefndin skuli taka miš af žvķ fiskverši, sem algengast sé viš sambęrilega rįšstöfun aflans.  Vegna samrįšsins sé ekki til raunhęft verš į sķld til aš miša viš.  Sóknarašili kvešst tilbśinn til aš samžykkja aš lagt verši til grundvallar žaš verš, sem greitt hafi veriš til Hśnarastar SF-550 į sķšustu vertķš, eša žaš verš sem greitt var aš mešaltali į sķšustu vertķš samkvęmt upplżsingum Veršlagsstofu skiptaveršs, en žó verši tekiš tillit til breytinga į afuršaverši į sķld til vinnslu frį žeim tķma.  Samkvęmt upplżsingum Veršlagsstofu skiptaveršs, sbr. heimasķšu stofunnar, var mešalverš į sķld 13,43 kr/kg ķ september 1998 og 13,49 ķ október 1998.

Ekki liggi fyrir ašrar opinberar upplżsingar um afuršaverš į sķld til vinnslu en žęr, sem Žjóšhagsstofnun gefi śt, sem megi nįlgast į heimasķšu Veršlagsstofu skiptaveršs.  Upplżsingarnar um verš į sķld til vinnslu séu eftirfarandi:

 

 

Söltuš sķld

Frosin sķld

Sķld – Alls

sep. ‘98

      100,5

       106,4

     103,8

okt. ‘98

        99,0

       106,7

     103,4

nóv. '98

        99,2

       108,1

     104,2

des. '98

        98,2

       107,3

      103,3

jan. '99

      100,0

      100,0

      100,0

feb. '99

      100,1

      100,1

     100,1

mar. '99

        98,6

     100,2

       98,7

apr. '99

        98,3

      100,2

        98,5

maķ '99

        98,0

        93,8

        97,6

jśn. '99

        97,7

       94,5

        97,3

jśl. '99

        98,4

        94,5

        97,9

įg. '99

        98,5

        94,2

        98,0

sep. '99

        98,2

        91,9

        97,5

okt. '99

       97,0

        91,2

        96,3

               Heimild Žjóšhagsstofnun.

Samkvęmt framangreindum upplżsingum um afuršaverš į sķld til vinnslu hafi breytingin frį september og október į sķšasta įri til september og október ķ įr veriš žessi:

Hlutfallsleg breyting afuršaveršs

Söltuš sķld

Frosin sķld

Sķld – Alls

September 1998 til 1999

     - 2,3%

   - 13,6%

     - 6,1%

Október 1998 til 1999

     - 2,0%

   - 14,5%

     - 6,9%

 

Sóknarašili telur žvķ samkvęmt framansögšu, aš verš į sķld til vinnslu skuli ekki lękkaš meira frį sķšustu vertķš en sem nemi 6 - 7%.  Ekki séu birtar opinberar tölur um breytingar į afuršaverši sķldarmjöls og sķldarlżsis.  Samkvęmt upplżsingum af heimasķšu Veršlagsstofu skiptaveršs hafi afuršaverš į lošnumjöli og lżsi alls lękkaš um 43% frį október į sķšasta įri. 

Krafa sóknarašila um verš į sķld til Hśnarastar SF-550 og Jónu Ešvalds SF-20 sé byggš į žvķ verši, sem greitt hafi veriš til Hśnarastar SF-550 į sķšustu vertķš aš teknu tilliti til breytinga į afuršaverši frį žeim tķma.

Kröfur og sjónarmiš varnarašila

Varnarašili hafnar verškröfu fulltrśa sjómanna  um verš į sķld til bręšslu og byggja žį afstöšu į eftirfarandi atrišum:

Ķ 11. grein laga nr. 13/1998, um Veršlagsstofu skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna, segi m. a. eins og fram komi ķ kröfugerš sjómanna.:  “Nefndin skal viš įkvöršun sķna taka miš af žvķ fiskverši sem algengast er viš sambęrilega rįšstöfun afla.”  Samkvęmt upplżsingum Veršlagsstofu skiptaveršs liggja fyrir upplżsingar um sķldarverš frį öllum helstu löndunarstöšum į Austurlandi į žessari vertķš. Upplżsingarnar séu, sem hér segir:

 

Löndunarhöfn:

<200 gr.

 Kr.kg.

200-300gr.

   Kr. kg.

300gr.

Kr.kg.

Ķ bręšslu

Kr.kg.

Sķldarvinnslan hf. Neskaupstaš

6,30

8,50

9,50

6,00

Frišžjófur hf. Eskifirši

6,30

8,50

9,50

6,00

Strandarsķld hf. Seyšifirši

6,00

8,50

9,50

 

Skagtrendingur hf. Seyšifirši

 

8,50

 10,00

 

Bślandstindur hf. Djśpavogi

6,30

  8,50

              9,50

 

Skįlar hf. Žórshöfn

 

 

 

6,00

Lošnuvinnslan hf. Fįskrśšsfirši

6,30

8,50

9,50

 

Skinney hf. Höfn

6,30

8,50

9,50

6,00

Krafa sjómanna į Hśnaröst og Jónu Ešvalds

<250 gr.  10,30

250- 300 gr.           11,25

Yfir  300 gr.

12,60

Ķ bręšslu

6,60

   .                     .          

Žį liggi einnig fyrir skriflegur samningur milli Ķsfélags Vestmannaeyja og įhafnar į Sighvati Bjarnasyni VE.

Kröfur sjómanna į Hśnaröst SF 550 og Jónu Ešvalds SF 20 séu til mikilla muna hęrri, en almennt žekkist į Austfjöršum, eins og ofangreind tafla beri meš sér.  Ķ lęgsta flokkinum séu kröfurnar 63 % hęrri en almennt gerist.  Ķ öšrum flokki sé munurinn 26% til 32 % og ķ stęrstu sķldinni er tęplega 33% munur og 10% munur į verši fyrir bręšslusķld.

Varnarašili hafnar žeirri fullyršingu sóknarašila, aš samrįš sé haft um sķldarverš į Austfjaršarhöfnum, enda sé fullyršing žeirra ekki studd neinum rökum. Sķldarverkendur fįi sama markašsverš fyrir afuršir sķnar į erlendum markaši og žvķ megi bśast viš žvķ, aš veršiš sé eins eša svipaš upp śr sjó milli einstakra staša.

Žį sé aš mati varnarašila ekki raunhęft aš miša viš žaš verš, sem greitt hafi veriš fyrir sķld til vinnslu į sķšasta įri.  Bręšsluverš hafi veriš óvenju hįtt og vinnsluašilar į sķld til manneldis naušbeygšir aš greiša svipaš verš og bręšslan greiddi, einfaldlega til žess aš fį sķld og višhalda stöšu Ķslendinga į mörkušum fyrir saltaša og frysta sķld.  Nś hafi verš į mjöli og lżsi lękkaš um rķflega helming og verš į sķld til bręšslu hafi ašlagst žessari žróun.  Mikilvęgt sé, aš žessar óvenjulegu ašstęšur į sķšasta įri séu hafšar ķ huga viš veršlagningu į sķld til manneldis. Einnig žurfi aš  taka miš af žeirri lękkun sem žegar sé oršin, svo og žvķ aš mikil sölutregša sé į sķld til manneldis og alls óvķst, hvort hęgt verši aš selja žessar afuršir į žvķ verši, sem Žjóšhagsstofnun gefi nś upp.

Varnarašili leggur žvķ til, aš verštilboš Skinneyjar – Žinganess hf . standi óbreytt śt vertķšina ķ ljósi žeirrar óvissu sem sé ķ sölu sķldarafurša til manneldis. 

Žį sé kröfu um veršlagningu į sķld til bręšslu hafnaš, žar sem Ósland hf. (bręšslan) sé ķ eigu žrišja ašila. 

Athugasemd sé ekki gerš um kröfu sjómanna um gildistķma śrskuršar ž.e. frį 1. nóvember og til vertķšarloka.

 

Forsendur og nišurstaša:

 

Ķ 11. gr. nśgildandi laga  um śrskuršarnefnd, sem bįšir mįlsašilar vķsa til er Śrskuršarnefnd gefin fyrirmęli um žaš, hvaša ašferšum hśn skuli beita viš veršįkvaršanir sķnar.  Miša skuli viš žaš fiskverš, sem algengast sé viš sambęrilega rįšstöfun og tala tillit til lķklegrar žróunar afuršaveršs. Byggt skuli į upplżsingum frį VSS.

Skinney-Žinganeshf. hefur bošiš įhöfnum žeirra skipa, sem hér koma viš sögu eftirtalinn verš fyrir ferska sķld.

Ķ bręšslu kr. 6,00 pr. kg. Ķ vinnslu: Minni en 200 gr. kr.6,30, 200 til 300 kr. 8,50, stęrri en 300 kr.9,50.

Afuršaverš į lżsi og mjöli hefur lękkaš verulega frį fyrra įri, en mįlsašila greinir į um, hversu mikil sś lękkun hafi veriš. Sóknarašili telur lękkunina vera 43% og mišar kröfur sķnar viš žį hlutfallstölu, en varnarašili heldur žvķ fram,aš lękkunin sé mun meiri.

Upplżsingar liggja fyrir um žaš, aš Skinney-Žinganes hf. sé ekki ķ žeim tengslum viš sķldarverksmišju, žannig aš falli undir įkvęši 4. mgr. 9. gr. laga nr. 13/1998.

Śrskuršarnefndin vķsar žvķ frį kröfu sóknarašila um veršįkvöršun į bręšslusķld.  Śrskuršir nefndarinnar binda ašeins mįlsašila. Śtgerš umręddra bįta getur engin įhrif haft į žaš verš, sem kaupendur bręšslusķldar bjóša, hvorki gagnvart Óslandi hf. né öšrum kaupendum. Žvķ veršur śtgeršinni ekki gert aš greiša įhöfnum viškomandi skipa hęrra verš en henni stendur til boša hverju sinni.

Sóknarašili hefur fallist į žį flokkun, sem varnarašili mišar viš.

Veršlagsstofa skiptaveršs hefur umreiknaš kröfu sóknarašila mišaš viš žessar breyttu forsendur žannig:

Sķld undir 200 gr. kr/kg. 10,07. Sķld 200-300 gr. kr/kg. 10,78. Sķld yfir 300 gr. kr/kg. 12,60.

Sóknarašili byggir kröfur sķnar į upplżsingum frį Žjóšhagsstofnun.

Fyrir liggur, aš upplżsingar Žjóšhagsstofnunar eru byggšar į afuršaverši fyrra įrs, sem framreiknaš hefur veriš mišaš viš gengisžróun frį október 1998 til jafnlengdar žessa įrs. Samkvęmt upplżsingum Žjóšhagsstofnunar śtbżr stofnunin nżjan grunn ķ októbermįnuši įr hvert nżjan grunn. Sį grunnur hefur enn ekki veriš śtbśinn fyrir žetta įr, samkvęmt upplżsingum stofnunarinnar vegna vandręša viš upplżsingasöfnun. Ekki sé žess aš vęnta, aš nżr grunnur liggi fyrir fyrr en eftir nęstu viku, eins og segir ķ bréfi stofnunarinnar til VSS frį žvķ ķ dag.

Ófullnęgjandi upplżsingar liggja fyrir frį söluašilum saltsķldar um afuršaverš eša hvernig žaš hefur breyst frį sķšasta įri, en varnarašili heldur žvķ fram aš umtalsverš lękkun hafi įtt sér staš. Verš žaš, sem framleišendur saltsķldar endurspegli žį žróun.

Sóknarašili telur verš žaš, sem framleišendur bjóša sé ólögmętt, žar sem ólögleg samrįš hafi veriš žeirra ķ milli um veršįkvöršunina.

Žaš er ekki į verksviši śrskuršarnefndar aš kveša į um žaš, hvort hrįefnis­kaupendur hafi haft samrįš um veršlagningu og hvort hśn sé ólögmęt eša ekki. Žaš er hins vegar ljóst, aš sķldarkaupendur bjóša allir sama veršiš meš einni undan­tekningu, sbr. töflu varnarašila hér aš framan.

Engin haldbęr skżring hefur veriš gefin af hįlfu varnarašila į žeirri lękkun sķldarveršs frį fyrra įri, sem nśverandi veršlagningu sķldarkaupenda felur ķ sér.

Meš vķsan til žess, sem aš framan er rakiš og skorts į upplżsingum um žróun afuršaveršs į unninni sķld frį sķšasta įri, leggur formašur śrskuršarnefndar til aš eftirfarandi verš skuli lögš til grundvallar viš uppgjör til įhafna Hśnarastar og Jónu Edvalds.

1.      Sķld minni en 200 gr. kr/kg. 9,00

2.      Sķld 200-300 gr. kr/kg. 10,00

3.      Sķld yfir 300 gr. kr/kg. 11,50

Veršlagningu į bręšslusķld er vķsaš frį śrskuršarnefnd.

Śrskuršur žessi skal gilda frį 1. nóvember 1999 til 1. janśar 2000.

 

Śrskuršarorš:

Skinney-Žinganes hf. skal viš uppgjör til įhafna skipanna Hśnarastar og Jónu Edvalds miša viš eftirfarandi sķldarverš.

1.      Sķld minni en 200 gr. kr/kg. 9,00

2.   Sķld 200-300 gr. kr/kg. 10,00

2.      Sķld yfir 300 gr. kr/kg. 11,50

Veršlagningu į bręšslusķld er vķsaš frį śrskuršarnefnd.

Śrskuršur žessi skal gilda frį 1. nóvember 1999 til 1. janśar 2000.

 

_____________________________

Skśli J. Pįlmason

 

Samžykkir:

 

____________________                        _________________________

Sęvar Gunnarsson                                       Gušjón A. Kristjįnson

 

 

_____________________

Helgi Laxdal