|
Įriš 2000, fimmtudaginn 20. janśar er fundur haldinn ķ Śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna. Męttir eru: Helgi Laxdal, Hólmgeir Jónsson, Grétar Mar Jónsson, Frišrik J. Arngrķmsson, Sveinn Hjörtur Hjartarson og Skśli J. Pįlmason, formašur nefndarinnar. Fyrir er tekiš mįl nr. U-1/2000
Landsamband ķsl. śtvegsmanna fh. Skinneyjar- Žinganess hf. gegn Sjómannasambandi Ķslands, Vélstjórafélagi Ķslands og Farmanna-og fiskimannasambandi Ķslands fh. įhafnar Skinneyjar SF-30 og kvešinn upp svohljóšandi Śrskuršur: Landsamband ķsl. śtvegsmanna vķsaši mįlinu til Śrskuršarnefndar sjómanna og śtvegsmanna (eftirleišis nefnd śrskuršarnefnd) meš bréfi til Veršlagsstofu skiptaveršs (VSS), dags. 30. desember sl. Fundur var haldinn um mįliš ķ nefndinni 5. janśar sl. Žar nįšist ekki samkomulag meš fulltrśum hagsmunaašila ķ nefndinni og žvķ įkvešiš aš kalla til formann nefndarinnar į nęsta fund nefndarinnar. Einnig var įkvešiš, aš fulltrśar śtvegsmanna ķ nefndinni skilušu greinargerš til formanns mįnudaginn 10. janśar sl. en fulltrśar sjómanna žrišjudaginn 11. janśar sl. Fundur var sķšan haldinn meš formanni śrskuršarnefndar föstudaginn 14. janśar sl. Žar var fariš yfir mįliš og reynt aš nį fram lausn į įgreiningi mįlsašila, en įn įrangurs. Žvķ var įkvešiš aš fresta mįlinu til dagsins ķ dag ķ žvķ skyni aš gefa formanni rįšrśm til aš leggja fram śrskuršardrög til lausnar deilu mįlsašila. Eftirleišis veršur vķsaš til fulltrśa śtgeršarmanna ķ śrskuršarnefnd, sem sóknarašila en til fulltrśa sjómanna sem varnarašila. Mįlsatvik eru ķ stórum drįttum žau, aš įhöfn Skinneyjar SF-30 og śtgerš skipsins, Skinney-Žinganes hf. geršu meš sér samkomulag um fiskverš hinn 26. febrśar 1999. Samningurinn var į žessa leiš:
Ašrar tegundir skyldu seldar į markaši, eša annaš sem hagstęšast žętti. Samningurinn skyldi gilda frį 28. febrśar 1999 og vera uppsegjanlegur af beggja hįlfu meš sólarhrings fyrirvara. Meš bréfi dagsettu 17. desember sl. sagši įhöfn Skinneyjar SF-30 upp fiskveršssamningnum. Višręšur milli śtgeršar og įhafnar bįru ekki įrangur. Įhöfn gerši kröfu til hękkunar į verši žorsks og var krafa hennar svohljóšandi:
Śtgeršin bauš aftur į móti sama verš og sóknarašili bżšur nś fram og sķšar veršur lżst. Mįlinu var sķšan vķsaš til śrskuršarnefndar af hįlfu
sóknarašila eins og įšur segir. Į fundinum 14. janśar sl. var žvķ lżst yfir
af hįlfu fulltrśa beggja mįlsašila, aš ekki vęri įgreiningur žeirra ķ milli um
annaš en veršlagningu į žorski. Žį var žar ennfremur samžykkt aš įkvöršun
śrskuršarnefndar skyldi miša viš óslęgšan žorsk. Kröfur og sjónarmiš sóknarašila. Sóknarašili gerir kröfu til žess aš śrskuršarnefndin įkveši, aš nśgildandi verš į žorski ķ beinum löndunum Skinneyjar SF-30 skuli vera óbreytt en sķšastgildandi fiskverš komi fram ķ nešangreindri töflu nr. 1. Žar komi fram, aš veršflokkunin mišist viš stęrš fisksins og hvernig honum sé skipt ķ gęšaflokka til verkunar ķ saltfisk.
Sóknarašili gerir kröfu til žess, aš verš į žorski verši óbreytt frį fyrri samningi og gildi veršįkvöršun śrskuršarnefndar til 13. febrśar n.k. Umrętt fiskverš sé ķ gildi viš sex ašra bįta sem geršir séu śt af fyrirtękinu. Af hįlfu sóknarašila er žvķ haldiš fram, aš kröfugerš hans f.h. śtgeršarinnar sé óbreytt ķ raun en ķ annarri śtfęrslu, en ķ samningnum frį 26. febrśar 1999. Sóknarašili fullyršir aš sį fiskur, sem verši veiddur į śrskuršartķmabilinu ķ net muni allur fara ķ saltfiskverkun. Frį žvķ aš samiš hafi veriš um ofangreint verš hafi engar forsendur ķ afuršaverši breyst, sem gefi tilefni til hękkunar. Ķ töflu nr. 2 komi fram vegiš mešalverš fyrir óslęgšan žorsk veiddan ķ net į Austfjöršum og fyrir landiš allt umreiknaš ķ óslęgšan žorsk m.v. 16% slóghlutfall. Fram komi ķ töflunni aš mešalverš til Skinneyjar SF 30 vķki lķtillega frį mešalverši į Austurlandi, en sé ofan viš landsmešaltal m.v. óslęgšan žorsk umreiknašan skv. framangreindu.
Sóknarašili kvešst leggja į žaš rķka įherslu, aš nišurstaša śrskuršarnefndar gildi ekki lengur en til 13. febrśar įriš 2000. Įstęša žessa sé mikil óvissa um afuršaverš saltfisks į nęstu mįnušum. Einnig sé mikilvęgt aš halda žvķ veršflokkunarkerfi, sem notaš sé og komi fram ķ töflunni hér aš ofan. Žaš hafi veriš notaš frį žvķ įriš 1996 meš góšum įrangri og ķ sįtt milli śtgeršar og sjómanna. Sóknarašili ķtrekar, aš allir ašrir netabįtar Skinneyjar-Žinganess hf. séu meš sama samning um fiskverš og įhöfn Skinneyjar SF 30 hafi veriš meš og śtgeršin vilji endurnżja óbreyttan. Meš hlišsjón af framansögšum forsendum um afuršaverš telur sóknarašili engar forsendur vera fyrir žvķ aš hękka žorskveršiš. Kröfur og sjónarmiš varnarašila Upphafleg krafa varnarašili um fiskverš til įhafnar Skinneyjar SF-30 var eins og fram kemur aš nešan. Žorskur:
Annar afli: Ufsi, slęgšur 62 kr/kg Żsa, slęgš 90 kr/kg Žorskhrogn 170 kr/kg Ašrar tegundir skuli seldar į fiskmarkaši. Gildistķmi śrskuršar skuli vera frį 1. janśar til 31. mars 2000. Į fundinum 14. janśar sl. féllst varnarašili į žaš, aš flokkun sś, sem krafa sóknarašila byggir į, skyldi lögš til grundvallar meš fyrirvara um aš samkomulag nęšist um fyrirkomulag flokkunar. Varnarašili styšur kröfur sķnar eftirfarandi rökum: Ķ 11. grein laga nr. 13/1998, um Veršlagsstofu skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna, segir m. a.: Śrskuršarnefnd skal viš įkvöršun sķna taka miš af upplżsingum sem Veršlagsstofa fiskveršs hefur safnaš. Nefndin skal viš įkvöršun sķna taka miš af žvķ fiskverši sem algengast er viš sambęrilega rįšstöfun afla. Skal ķ žvķ sambandi tekiš miš af verši ķ nęrliggjandi byggšarlögum fyrir sambęrilegan fisk aš stęrš og gęšum. . Auk žess segi skżrt ķ kjarasamningum milli sjómanna og śtvegsmanna, aš śtgeršarmašur hafi meš höndum sölu aflans og skuli hann tryggja skipverjum hęsta gangverš fyrir fiskinn. Skinney SF-30 stundi netaveišar og ętti žvķ, skv. lagatextanum, aš skoša mešalverš į netažorski į Austfjöršum. Stašreyndin sé hins vegar sś, aš skip ķ rekstri Skinneyjar-Žinganess hf, žar meš tališ Skinney SF-30, hafi landaš um 80 - 90% af óslęgšum netaafla į žessu svęši ķ įgśst til október 1999. Einnig sé hlutfall žeirra eigin skipa į landsvķsu afar hįtt. Samanburšur viš Austurland geti žvķ ekki oršiš sanngjarn, žar sem slķkur samanburšur jafngildi žvķ, aš verš fyrir netafisk į Skinney SF-30 sé boriš saman viš verš, sem greitt sé til skipsins sjįlfs og annarra netabįta, sem fyrirtękiš geri śt. Hins vegar sé raunhęft aš skoša, hvaš fyrirtękiš greiši óskyldum ašilum fyrir óslęgšan žorsk. Fram komi į fylgiskjali 1, aš Skinney - Žinganes hf kaupi afla af nokkrum smįbįtum, sem stundi lķnu- og handfęraveišar. Fyrirtękiš greiši žessum smįbįtum fyrir óslęgšan žorsk um 110 - 120 kr/kg aš mešaltali į sama tķma og žaš greišir eigin skipum 77 - 86 kr/kg aš jafnaši. Ķ gildi sé fiskveršssamningur milli Skinneyjar-Žinganess hf og žeirra smįbįta, sem landi žorski hjį fyrirtękinu. Samningurinn sé žannig fyrir óslęgšan žorsk: 7,5 kg + 140 kr/kg 4,5 - 7,5 kg 125 kr/kg - 4,5 kg 110 kr/kg Enda žótt hér sé um lķnu- og handfęrafisk aš ręša verši aš taka tillit til žess, aš Skinney SF-30 dragi netin daglega og sé žvķ um sambęrilegt hrįefni aš ręša. Til aš uppfylla įkvęši kjarasamninga um hęsta gangverš ętti žvķ framangreindur fiskveršssamningur einnig aš gilda fyrir skipverja į Skinney SF-30. Sóknarašili fari óvenjulega leiš ķ talnaleikfimi sinni viš
samanburš į žorsverši til Skinneyjar SF-30. Fęrš hafi veriš rök fyrir žvķ hér aš framan,
aš Austurland vęri ekki marktęk višmišun um žorskverš fyrir Skinney SF-30. Žetta viršast
fulltrśar śtvegsmanna ķ nefndinni skynja, žar sem žeir noti upplżsingar um
slęgšan fisk fyrir landiš allt og umreikna veršiš ķ beinum višskiptum til veršs
į óslęgšum fiski.
Auk žess sé upplżsingum um žorskafla og mešalverš Skinneyjar SF-30 ķ
september alveg sleppt, en skipiš landaši tępum 92 tonnum af óslęgšum žorski ķ
žeim mįnuši fyrir 74,51 kr/kg. Nęrtękara hefši veriš aš nota upplżsingar um
verš į óslęgšum fiski, en hvoru tveggja hafi žó verulegan annmarka, auk žess sem
alrangt sé aš nota eingöngu bein višskipti sem višmišunargrunn. Ķ įrsskżrslu
Veršlagsstofu skiptaveršs segir ķ kafla III.: Veršlagsstofa hefur
įkvešnar efasemdir um eigin fiskveršsupplżsingar. Athuganir Veršlagsstofu benda sterklega til aš žaš mešalverš einstakra fisktegunda sem birt er į vegum stofunnar endurspegli ekki žaš verš sem ķ raun er greitt fyrir aflann. Af žeim sökum veršur aš telja aš višmišanir, frįvikagreiningar og jafnvel nišurstöšur śrskurša séu byggšar į frekar ótraustum grunni. Sjįlfstęšar athuganir stofunnar hafa leitt ķ ljós aš ķ flestum tilvikum eru lįg fiskverš tengd kvótakaupum, afbrigšilegum uppgjörsmįta eša skyldum žįttum. Žetta žżšir m.ö.o. aš verš žaš sem greitt er fyrir fiskinn er hęrra en fram kemur ķ opinberum skżrslum. Stofan hefur ķ žessu sambandi til athugunar aš gefa sérstaklega śt leišrétt fiskverš. Forstöšumašur Veršlagsstofu skiptaveršs hafi til višbótar žessu kynnt fyrir nefndarmönnum ķ śrskuršarnefnd, aš śtgeršir hafi upplżst, aš skiptaverš til sjómanna sé oft hęrra en hinar opinberu upplżsingar um fiskverš gefi tilefni til. Žannig réttlęti śtgeršarmenn fyrir Veršlagsstofu lįgt fiskverš hjį sér. Fulltrśar sjómanna ķ śrskuršarnefnd telja afar hępiš aš nota upplżsingarnar um bein višskipti meš fisk sem grunn aš veršįkvöršun, sbr. įbendingarnar ķ įrsskżrslu Veršlagsstofu. Ef nota eigi slķkar upplżsingar sem grunn, verši įšur aš sķa žęr og taka śt įhrif af kvótakaupum og žess hįttar višskiptum sem mengi uppgefiš fiskverš. Auk žess geti nefndin ekki lengur horft fram hjį žeirri stašreynd, aš višskipti meš fisk eigi sér einnig staš į fiskmörkušum. Verš ķ beinum višskiptum myndist aš miklu leyti meš einhliša tilskipunum śtgeršarmanna um fiskverš samhliša kvótabraski og žess hįttar óešlilegum višskiptamįta. Bein višskipti meš fisk gefi žvķ ekki rétta mynd af ešlilegu višskiptaverši fisksins. Varnarašili telur žvķ, aš viš veršįkvaršanir eigi eingöngu aš styšjast viš upplżsingar um fiskverš į mörkušunum, enda engin annar raunhęfur višmišunargrunnur fyrir hendi. Eftirfarandi töflur um mešalverš į óslęgšum netažorski annars vegar og slęgšum netažorski hins vegar į landinu öllu ķ įgśst, september og október į sķšasta įri séu fengnar af heimasķšu Veršlagsstofu skiptaveršs: Mešalverš: Óslęgšur žorskur ķ įgśst til október 1999 (allt
landiš, net).
Heimild:
Fiskifélag Ķslands Mešalverš: Slęgšur žorskur m/haus ķ įgśst til október 1999
(allt landiš, net).
Heimild:
Fiskifélag Ķslands Eins og sjįist į ofangreindum töflum sé óešlilega mikill munur į verši ķ beinni sölu annars vegar og į mörkušunum hins vegar, sem bendi ótvķrętt til žess, aš verš ķ beinni sölu endurspegli engan veginn rétt višskiptaverš į netažorski. Hvort sem horft sé til markašsveršsins eingöngu eša til samanvegins mešaltals śr beinum višskiptum og višskiptum į markaši liggi fyrir, aš kröfur sjómanna ķ śrskuršarnefnd séu hógvęrar aš vanda. Varnarašili gerir žį kröfu, aš ķ framtķšinni verši horft til markašanna viš įkvöršun fiskveršs, žannig aš śrskuršir nefndarinnar verši framvegis byggšir į sanngjörnum forsendum. Varnarašili telur, aš lögin um śrskuršarnefndina segi beinlķnis aš taka eigi tillit til sölu fisks į fiskmörkušum viš śrlausn mįla ķ nefndinni. Žaš sé žvķ krafa varnarašila, aš eftir žeirri tilskipun laganna verš fariš ķ framtķšinni. Forsendur og nišurstaša: Formašur śrskuršarnefndar leggur til aš įgreiningi mįlsašila verši leitt til lykta meš eftirfarandi hętti į grundvelli žeirra sjónarmiša, sem nś verša rakin: Ķ 11. gr. nśgildandi laga um śrskuršarnefnd nr. 13/1998, sem varnarašili vķsar til, er śrskuršarnefnd gefin fyrirmęli um žaš, hvaša ašferšum hśn skuli beita viš veršįkvaršanir sķnar. Miša skuli viš žaš fiskverš, sem algengast sé viš sambęrilega rįšstöfun og taka tillit til lķklegrar žróunar afuršaveršs. Byggt skuli į upplżsingum frį VSS. Lagaįkvęši žetta er efnislega samhljóša įkvęši eldri laga um śrskuršarnefnd nr. 84/1995. Nefndin hefur ķ störfum sķnum aš jafnaši tślkaš lagaįkvęši žetta svo, aš nęrtękast sé aš miša viš mešalverš, viš tślkun hugtaksins algengast fiskverš viš sambęrilega rįšstöfun afla enda hljóti žaš aš endurspegla algengasta veršiš. Žegar legiš hefur fyrir aš įkveša fiskverš, žar sem śtgerš skips verkar eigin afla, svonefnd bein sala, hefur ķ flestum tilvikum veriš litiš til veršs ķ beinni sölu į viškomandi landsvęši, en tekiš tillit til žróun afuršaveršs frį sķšasta fiskveršssamningi śtgeršar og įhafnar. Ķ mįli žvķ, sem hér er til śrlausnar, er verš žaš, sem śtgerš Skinneyjar SF-30 hefur bošist til aš greiša įhöfn skipsins ķ samręmi viš žaš mešalverš ķ beinni sölu, sem greitt er fyrir netažorsk į landsvęši žvķ sem śtgerš Skinneyjar SF-30 starfar, ž.e. į Austfjöršum. Žį liggur ennfremur fyrir, aš afuršaverš hefur ekkert breyst į sķšastlišnu įri, eša frį žeim tķma, sem samningur įhafnar og śtgeršar var geršur ķ febrśarlok į sķšasta įri, samkvęmt nżjustu upplżsingum frį VSS, sem fengnar eru frį Fiskifélagi Ķslands. Varnarašili vķsar til žess ķ greinargerš sinni, aš VSS hafi upplżst, aš mešalverš ķ beinni sölu markist aš einhverju leyti af kvótakaupum. Af žvķ tilefni beindi formašur nefndarinnar sérstakri fyrirspurn til forstöšumanns VSS um žessa fullyršingu og fór žess į leit aš kannaš vęri hvaš hęft vęri ķ žessari stašhęfingu og hvort unnt vęri aš upplżsa ķ hvaša męli hugsanleg kvótakaup hefšu įhrif į mešalverš ķ beinni sölu. VSS hefur um nokkurt skeiš unniš aš könnun į žessu, en endanleg nišurstaša liggur ekki fyrir. Ķ svari VSS til śrskuršarnefndar kemur fram, aš fylgni sé milli žess veršs, sem nokkrar ótilgreindar śtgeršir greiši įhöfnum sķnum og kvótakaupa žeirra į žann veg aš žar sem veršiš er lęgst sé um umtalsverš kvótakaup aš ręša. Į móti kemur, aš VSS hefur aš lögum žaš hlutverk aš fylgjast meš žvķ aš fiskveršssamningar séu geršir milli śtgerša og įhafna fiskiskipa og hafa eftirlit meš žvķ, aš fiskveršssamningar vķki ekki ķ verulegum męli frį žvķ sem algengast er. VSS hefur sinnt žessu lögbundna hlutverki. Varnarašili bendir ennfremur į žaš, aš śtgerš Skinneyjar SF-30 hafi samiš viš smįbįta um verulega hęrra fiskverš en gildi gagnvart įhöfnum žeirra skipa, sem śtgeršin geri śt. Upplżsingar liggja fyrir śrskuršarnefnd, sem stašfesta aš žetta eigi sér staš. Til hins ber aš lķta ķ žessu sambandi, aš um er aš ręša žorsk, sem veiddur er į handfęri eša lķnu og er verš fyrir žorsk žannig veiddan almennt hęrra en fyrir netafisk, en Skinney SF-30 veišir ķ net. Einnig er hér um aš ręša mun minna magn en žaš, sem bįtar śtgeršarinnar afla. Žegar litiš er til alls žess sem aš framan er rakiš, žykir rétt, eins og hér stendur į, aš taka tillit til veršs į fiskmörkušum auk veršs, sem greitt er fyrir žorsk ķ beinni sölu į landsvęši žvķ, žar sem śtgerš Skinneyjar SF-30 starfar meš eftirgreindum hętti. Verš žaš, sem sóknarašili bżšur fram skal gilda um 85 % mešalverši af afla hverrar veišiferšar, en af 15 % aflans skal mišast viš verš af fiskmörkušum fyrir óslęgšan žorsk, eins og tilgreint er vikulega į vefsķšu Veršlagsstofu undir lišnum ,,fiskverš/vikulegt, žorskur, allir flokkar öll veišarfęri. Miša skal viš uppgefiš verš ķ löndunarviku. Śrskuršur žessi skal gilda til 1. mars 2000. Śrskuršarorš: Skinney-Žinganes hf. skal viš uppgjör til įhafnar Skinneyjar SF-30 miša viš eftirfarandi verš fyrir óslęgšan žorsk veiddan ķ net: Gęšaflokkar:
Ofangreint verš skal gilda um 85% af afla hverrar veišiferšar, en 15% hluti hans skal mišast viš verš af fiskmörkušum fyrir óslęgšan žorsk, eins og tilgreint er vikulega į vefsķšu Veršlagsstofu undir lišnum ,,žorskur,allir flokkar öll veišarfęri. Miša skal viš uppgefiš verš ķ löndunarviku. Śrskuršur žessi skal gilda til 1. mars 2000. Skśli J. Pįlmason Hólmgeir Jónsson Helgi Laxdal Grétar Mar Jónsson Athugasemd Fulltrśar śtvegsmanna ķ śrskuršanefndinni geršu eftirfarandi athugasemd. Viš fulltrśar śtgeršarmanna ķ śrskuršarnefnd mótmęlum haršlega aš ekki sé lagt til grundvallar śrskuršarins fiskverš, sem algengast er viš sambęrilega rįšstöfun afla, sbr. įkvęši 2. mgr. 11. gr. laga nr. 13/1998 Frišrik J. Arngrķmsson Sveinn Hjörtur Hjartarson Samkomulag Fulltrśar hagsmunaašila ķ śrskuršarnefnd gera meš sér eftirfarandi samkomulag um gęšaflokkun žį, sem nišurstaša meiri hluta śrskuršarnefndar byggist į. Ašilar skulu koma sér saman um, hvernig mat į fiskinum skuli framkvęmt Sveinn Hjörtur Hjartarson Frišrik J. Arngrķmsson Grétar Mar Jónsson Hólmgeir Jónsson Helgi Laxdal |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||