|
Įr 2003, fimmtudaginn 3. aprķl, er haldinn fundur ķ śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna ķ hśsakynnum Landsambands ķsl. śtvegsmanna. Męttir eru: Įrni Bjarnason frį Farmanna- og fiskimannasambandi Ķslands Frišrik J. Arngrķmsson, Sveinn H. Hjartarson, og Stefįn Frišriksson frį Landsambandi ķsl. śtvegsmanna, Helgi Laxdal, frį Vélstjórafélagi Ķslands, Sęvar Gunnarsson frį Sjómannasambandi Ķslands auk oddamanns Valtżs Siguršssonar, sem varaformanns nefndarinnar. Fyrir er tekiš mįl nr. U-2/2003 Sjómannasamband Ķslands f.h. įhafna Sęvķkur GK- 257, Fjölnis ĶS-7, Freys GK-157, Garšeyjar SF-22, Hrungis GK-50, Pįls Jónssonar GK-7 og Sighvats GK-57. gegn śtgerš skipa Vķsis hf. Grindavķk Ķ mįlinu var kvešinn upp svohljóšandi Ś R S K U R Š U R I.
Mįlsmešferš nefndarinnar Sóknarašili skilaši greinargerš dagsettri 25. mars sl. og greinargerš varnarašila er dagsett 28. mars. sl. Sóknarašila var gefinn kostur į aš koma aš athugasemdum viš greinargerš varnarašila. Į fundi nefndarinnar voru gögn mįlsins lögš fram. Žį tjįšu ašilar sig um fram komnar kröfur og fęršu fram rök fyrir žeim. Mįliš var aš žvķ bśnu lagt ķ śrskurš. II. Kröfur sóknarašila og sjónarmiš Sóknarašili gerir eftirfarandi kröfu um fiskverš er gildi viš uppgjör til įhafna skipanna:
Annar afli, ž.m.t. undirmįlsžorskur og hrogn skal seldur į fiskmarkaši eša vera 100% markašstengdur kjósi śtgeršin aš vinna aflann ķ eigin fiskvinnsluhśsum. Sóknarašili rökstyšur kröfuna m.a. meš žvķ aš ķ kjarasamningum milli samtaka sjómanna annars vegar og LĶŚ hins vegar segir: Śtgeršarmašur hefur meš höndum sölu aflans og hefur til žess umboš įhafnar aš žvķ er aflahlut hennar varšar. Hann skal tryggja skipverjum hęsta gangverš fyrir fiskinn, žó aldrei lęgra en śtgeršarmašur fęr, žar meš talin hrogn, lifur og bein..... Ótvķrętt sé af žessu oršalagi aš markašstengt verš į fiski er ķ fullu samręmi viš žetta įkvęši kjarasamninganna. Fįi sś tślkun ekki stašist, sem fram komi ķ śrskurši U1/2003, žann 25. febrśar sl, aš framangreint įkvęši merki aš śtgerš geti einhliša įkvešiš aš kaupa afla eigin skipa į föstu verši sem śrskuršarnefnd įkvešur og lękkaš žannig fiskverš til įhafnar verulega. Žvert į móti hefši įkvęšiš um hęsta gangverš įtt aš koma ķ veg fyrir aš markašstengingin vęri tekin af meš tilheyrandi fiskveršslękkun. Samkvęmt śrskurši geršardóms skv. lögum nr. 34/2001 um kjaramįl sjómanna, segir aš į gildistķma śrskuršarins skuli verš į žorski, żsu og karfa ķ beinum višskiptum nįlgast vegiš mešaltal markašar og beinnar sölu žannig aš hlutfall veršs ķ beinni sölu af vegnu mešalverši markaša og beinnar sölu verši ekki lęgra en eftirfarandi hlutföll:
Ķ śrskurši geršardómsins segir jafnframt: Landssamband ķsl. śtvegsmanna skal meš žįtttöku sinni ķ śrskuršarnefnd skv. lögum nr. 13/1998 um Veršlagsstofu skiptaveršs o.fl. beita sér fyrir žvķ, ef į žarf aš halda, aš ofangreind markmiš nįist. Sóknarašili bendir į aš framangreind markmiš fyrir žorsk, żsu og karfa hafi ekki nįšst žann 1. jśnķ 2002 žrįtt fyrir skżr fyrirmęli geršardómsins. Fyrir karfa og żsu hafi markmišin nįšst 1. desember 2002, en fyrir žorsk žann 1. febrśar 2003. Sóknarašili rökstyšur sjónarmiš sķn um hverja fisktegund fyrir sig sem śrskuršarnefndin veršlagši ķ śrskurši U1/2003.
a) Žorskur, slęgšur. b) Undirmįlsžorskur, slęgšur.
c) Żsa, slęgš.
d) Karfi
e) Keila, slęgš.
f) Langa, slęgš. g) Steinbķtur, slęgšur. Žaš sé žvķ krafa sjómanna aš veršlagning į steinbķt verši fęrš til fyrra horfs žannig aš hann verši annaš hvort seldur į fiskmarkaši eša taki miš af markašsverši kjósi śtgeršin aš kaupa aflann sjįlf. Eins og sjį megi į lķnuriti um žróun veršs į žorski ķ beinni sölu sem hlutfalli af mešalverši beinnar sölu og fiskmarkašar hafi markmiš geršardóms skv. lögum nr. 34/2001 ekki nįšst fyrr en 1. febrśar sl. Sóknarašili lķti žaš alvarlegum augum aš įkvęši geršardómsins skuli vanefnd meš žessum hętti og enn alvarlegra er aš śrskuršarnefnd skuli įkveša lękkun į žorskverši um leiš og eša įšur en markmiš geršardóms nįšist.
Kröfur varnarašila og sjónarmiš. Verš į keiluflökum hefur lękkaš um 10% og lönguflökum um 7% frį žvķ sķšasta śrskurši milli ašila žann 25. febrśar sbr. mešfylgjandi skeyti frį SķF hf. Meš hlišsjón af žessu sé gerš krafa um aš verš į żsu verši lękkaš ķ samręmi viš žessar nżju upplżsingar um 24% og verš į keilu lękki um 10% og verš į löngu um 7%. Aš öšru leyti vķsast til fyrri greinargeršar og fylgiskjala en greinargeršin sé óbreytt aš öšru leyti en žvķ aš verš į żsu hafi veriš lękkaš um 24 % til višbótar žvķ sem įšur var krafist og verš į keilu er lękkaš um 10% og löngu um 7% til višbótar fyrri greinargerš. Hvaš varšar mįlsįstęšu sjómanna um rįšstöfun afla er vķsaš til nišurstöšu meirihluta śrskuršarnefndar sjómanna og śtvegsmanna ķ mįli UI/03. Krafa varnarašila er aš verš į fiski sem veiddur veršur af ofangreindum skipum og rįšstafaš til vinnslu ķ fiskverkun Vķsis hf. eša skyldra ašila verši eftirfarandi:
1.7. Slęgšur steinbķtur.
Annar afli en skv. tl. 1.1. - 1.7 verši seldur į fiskmarkaši eša aš um hann gildi full markašstenging, ž.m.t. žorskhrogn. Rįšstöfun lifrar skal vera óbreytt. Eftir blóšgun, ašgerš og žvott skal öllum fiski rašaš ķ kör meš kvišinn nišur. Gildistķmi skuli vera frį 17.3.2003 til 17.6.2003 Rökstušningur varšandi žorsk, żsu og karfa Veršlagsstofa hafi śtfęrt fiskverš ķ beinum višskiptum ķ samręmi viš įkvęši geršardómsins og hafi žaš veriš lagt til grundvallar ķ samningum milli śtgerša og įhafna ķslenskra fiskiskipa. Nś liggi fyrir aš verš į slęgšum og óslęgšum žorski, slęgšri żsu og karfa sé hęrra en forsendur séu fyrir samkvęmt žeim markmišum sem skilgreind séu ķ śrskurši geršardómsins og samningi LĶŚ og VSFĶ eins og glögglega komi fram ķ gögnum Veršlagsstofu skiptaveršs. Krafa fulltrśa śtvegsmanna sé aš verš į slęgšum og óslęgšum žorski lękki um 11%, verš į slęgšri żsu lękki um 24% og verš į karfa lękki um 11%. Um ašrar tegundir en žorsk, żsu og karfa fari samkvęmt 11. grein laga nr. 13/1998, um Veršlagsstofu skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna. Śrskuršarnefnd skuli viš įkvöršun sķna taka miš af žvķ fiskverši sem algengast er viš sambęrilega rįšstöfun afla. Skuli ķ žvķ sambandi tekiš miš af verši ķ nęrliggjandi byggšarlögum fyrir sambęrilegan fisk aš stęrš og gęšum. Žį skuli nefndin taka tillit til lķklegrar žróunar afuršaveršs. Vķsir hf. sé aš žvķ leyti sérstakt sjįvarśtvegsfyrirtęki aš žaš hefur starfsemi ķ öllum landshlutum og skip félagsins og skyldra ašila veiši allt ķ kringum landiš og landi afla vķša. Žį stundi félagiš mišlun į afla milli fiskvinnslna sem žaš reki eša taki žįtt ķ aš reka. Žar sem verš į keilu og löngu sé nokkuš sambęrilegt milli landshluta sé, eins og hér stendur sérstaklega į, ekki gerš krafa um aš mismunandi verš gildi eftir svęšum. Varšandi kröfur um veršlagningu į steinbķt gildir öšru mįli en įstand og stęrš steinbķts sé afar mismunandi eftir svęšum. Žvķ sé gerš krafa um aš steinbķtur verši veršlagšur ķ tvennu lagi eins og lżst er ķ tl. 1.7.1. og 1.7.2. Um veršlagningu į öllum framangreindum fisktegundum eigi žaš viš aš veruleg styrking krónunnar hafi leitt til lękkunar į afuršaverši sbr. upplżsingar um vķsitölur sjįvarafurša frį Hagstofu Ķslands. Žannig hafi afuršaveršsvķsitala žorsks ķ ķslenskum krónum lękkaš į bilinu um 11% til 12,7% frį janśar 2002 til desember 2002 . Afuršaveršsvķsitala żsu hafi į sama tķma lękkaš um 17,5 % og afuršaveršsvķsitala karfa um 11%. Afuršaverš į keilu, löngu og steinbķt hafi einnig lękkaš. Verš į steinbķt ķ beinum višskiptum į Vestfjöršum og Vesturlandi hafi į sķšasta įri veriš 81,91 kr/kg en allur aflinn aš undanskildum tveimur tonnum kom į land ķ janśar aprķl. Frį žeim tķma hafi gengi ķslensku krónunnar styrkst um rśm 11% og žvķ er gerš krafa um 11% lękkun į steinbķtsverši. Žó steinbķtur sé aš hluta veiddur į öšrum tķma į öšrum svęšum fari yfirgnęfandi hluti veišanna fram į fyrri hluta įrsins. Mešalverš į steinbķt į öšrum svęšum en Vestfjöršum og Vesturlandi į sķšasta įri ķ beinum višskiptum hafi veriš 105,26 kr/kg. Verš į löngu ķ beinum višskiptum hafi į sķšasta įri veriš 123,25 kr./kg. og verš į keilu 81,63 kr/kg. Auk žess hafi oršiš veršlękkun į saltfiski en Vķsir hf. vinnur stęrstan hluta žorskafla skipa félagsins ķ salt. III. Forsendur og nišurstaša. A Sóknarašili byggir kröfugerš sķna m.a. į žvķ, aš įkvęši ķ kjarasamningi milli samtaka sjómanna annars vegar og LĶŚ hins vegar hafi įtt aš koma ķ veg fyrir aš markašstenging ķ fiskverkssamningi ašila vęri afnumin. Gerir sóknarašili žvķ kröfu til aš annar afli en slęgšur žorskur, ž.m.t. undirmįlsžorskur og hrogn skuli seldur į fiskmarkaši eša vera 100% markašstengdur kjósi śtgeršin aš vinna aflann ķ eigin fiskvinnsluhśsum. Ķ 8 gr. laga nr. 13/1998 um Veršlagsstofu skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna segir: Śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna hefur žaš hlutverk aš įkveša fiskverš sem nota skal viš uppgjör į aflahlut įhafnar einstakra skipa svo sem nįnar er kvešiš į um ķ žessum kafla. Samkvęmt 1. mgr. 10. gr. laganna skal śrskuršarnefnd įkvarša fiskverš til uppgjörs į aflahlut sjómanna ķ žeim tilvikum sem til hennar er skotiš skv. 9. grein. Ķ athugasemdum viš lagafrumvarp žaš sem varš aš lögum 13/1998 segir, aš śrskuršarnefnd hafi veriš komiš į fót til aš fjalla um žau tilvik žegar ekki nęst samkomulag um fiskverš milli įhafnar og śtgeršar. Žį kemur fram aš ekki žótti fęrt aš leiša ķ lög almenn įkvęši um opinbera įkvöršun fiskveršs heldur sé veriš aš treysta grundvöll įhafnabundinna fiskveršssamninga žannig aš komist verši hjį žvķ aš sjómenn žurfi aš žola óešlileg frįvik frį žvķ fiskverši sem venjulegt er vegna žess aš fiskvinnsla er ķ eigu sömu ašila og śtgerš eša af öšrum įstęšum. B Samkvęmt 2. gr. laga nr. 34/2001 um kjaramįl fiskimanna og fleira, var sérstökum geršardómi fališ aš įkveša kjaramįl fiskimanna ķ žeim samtökum sem nefnd voru ķ 1. gr. laganna. Mešal atriša er geršardómurinn skyldi įkveša var a: "atriši er tengjast markmišum varšandi verš til višmišunar ķ hlutaskiptum į žorski, żsu og karfa ķ beinum višskiptum skyldra ašila." Meš lögunum var jafnframt aukiš viš 1. laga nr. 13/1998 um Veršlagsstofu skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna sem varš 2. mgr. 1. gr. og er svohljóšandi: ,,Hafi samtök śtvegsmanna og sjómanna gert meš sér samkomulag um tiltekin markmiš um višmiš varšandi veršlagningu į fiski viš uppgjör į aflahlut sjómanna į gildistķma kjarasamnings eša įkvaršanir um slķkt hafa veriš teknar meš öšrum skuldbindandi hętti skulu Veršlagsstofa skiptaveršs og śrskuršarnefnd sjómanna og śtvegsmanna, sbr. II. kafla, stušla aš žvķ meš störfum sķnum aš žau markmiš nįi fram aš ganga." Sóknarašili vķsar ķ žessi sjónarmiš til stušnings kröfum sķnum ķ mįlinu. Ķ nišurstöšu geršardómsins frį 30. jśnķ 2001 voru sett fram įkvešin markmiš um veršlagningu į žorski, żsu og karfa, slęgšum og óslęgšum ķ samręmi viš umsamin markmiš ķ kjarasamningi Vélstjórafélags Ķslands og LĶŚ frį 9. maķ 2001. Žar er markmišum nįnar lżst og śtlistaš hvernig haga skuli śtreikningi svo aš žeim verši nįš. Ķ geršardómnum er męlt svo fyrir aš markmišum skuli nįš fyrir 1. jśnķ 2002. Er Veršlagsstofu skiptaveršs fališ aš annast alla nįnari śtreikninga og framsetningu og skera śr hugsanlegum įgreiningi sem upp kunni aš koma um tślkun į efnisatrišum. Žį er kvešiš į um aš Landssamband ķslenskra śtvegsmanna skuli meš žįtttöku sinni ķ śrskuršarnefnd, skv. lögum nr. 13/1998 um Veršlagsstofu skiptaveršs o. fl. beita sér fyrir žvķ, ef į žurfi aš halda, aš markmišin nįist. Meš setningu 2. mgr. 1. laga nr. 13/1998 var 11. gr. sömu laga ekki felld śt gildi en žar er kvešiš į um hin almennu atriši sem śrskuršarnefnd ber aš leggja til grundvallar viš įkvöršun sķna um fiskverš. Meš setningu hinnar nżju mįlsgreinar hefur löggjafinn žvķ bętt viš atriši sem hafa ber til hlišsjónar viš veršįkvöršun nefndarinnar. Žannig veršur nefndin, jafnframt žvķ aš stušla aš žvķ meš störfum sķnum aš markmiš geršardómsins nįi fram aš ganga aš lķta til hinna almennu atriša 11. gr. aš žvķ marki sem žaš į viš. Śrskuršarnefnd hefur ķtrekaš ķ śrskuršum sķnum tślkaš įkvęši 11. gr. žannig aš ekki veršur nįnar um hana fjallaš hér. Hins vegar ber sérstaklega til žess aš lķta aš meš lögum 34/2001 var geršardómi fališ aš įkveša kjaramįl sjómanna meš žeim hętti aš įkveša markmiš varšandi verš til višmišunar ķ hlutaskiptum įkvešinna fisktegunda ķ beinum višskiptum skyldra ašila. C Samningar milli śtgeršar og įhafna fiskiskipa, sem nota skal viš uppgjör į aflahlut ķ višskiptum viš skylda ašila, eru frjįlsir. Ašilar geta žvķ og hafa samiš um markašstenginu afla eša hluta hans. Hefur slķkt samkomulag oršiš hluti af śrskuršum nefndarinnar. Įkvöršun śrskuršarnefndar um fiskverš er bindandi fyrir mįlsašila į gildistķma hennar og skal hśn lögš til grundvallar fyrir dómi, nema svo sé įstatt sem um er rętt ķ 2. mgr. 13. gr. laga nr. 3/1989 um samningsbundna geršardóma, sbr. 15. gr. laga nr. 13/1998. Mišaš viš žessa sérstöku stöšu śrskuršarnefndar sem stjórnsżslunefndar er žżšingarmikiš aš įkvaršanir hennar styšjist viš beinar lagaheimildir. Eins og hér aš framan hefur veriš rakiš er ekki aš finna beina lagaheimild til handa śrskuršarnefnd til aš kveša efnislega į um žaš, ž.e. hvort afli skuli seldur į fiskmarkaši eša vera 100% markašstengdur eins og krafa sóknarašila lżtur aš um annan afla en slęgšan žorsk. Ķ śrskurši nefndarinnar U6/1998 var hafnaš žeirri kröfu aš allur afli yrši seldur į uppbošsmörkušum meš žeim rökum aš nefndina skorti lagastoš til aš taka hana til greina. Ķ samręmi viš žaš svo og meš vķsan til žess aš varnarašili hafnar kröfu sóknarašila um 100% markašstengingu, ber aš hafna žesssari kröfu. D Hlutverk śrskuršarnefndar er aš fjalla um mįl sem skotiš er til hennar af fulltrśum sjómanna og śtgerša ķ žeim tilvikum žegar ekki nęst samkomulag um fiskveršssamning milli įhafnar og śtgeršar. Ķ žvķ felst aš śtgerš og įhöfn er bęši rétt og skylt aš setja fram kröfur sķnar og freista žess aš nį samkomulagi sķn į milli um fiskverš įšur en komi til kasta śrskuršarnefndar. Afleišingar žess aš fram hjį samningaferli er gengiš ętti aš öllu jöfnu aš leiša til frįvķsunar mįlsins ķ heild eša aš hluta, ž.e. um veršįkvöršun žeirra fisktegunda sem ekki var leitaš samninga um. Ķ tillögum įhafnar og śtgeršar sem lį til grundvallar śrskurši 25. febrśar var ekkert fjallaš um karfa. Engu aš sķšur var śrskuršaš um verš į karfa og žannig kominn į bindandi samningur milli ašila. Ķ mįli žvķ sem hér er til mešferšar var žess freistaš aš nį samkomulagi milli ašila įšur en mįlinu var skotiš til nefndarinnar. Gildistķmi žess śrskuršar er lišinn og ber žvķ aš įkvarša fiskverš į žeim tegundum sem žar var kvešiš į um. Ķ śrskurši U1/2003 var vķsaš frį nefndinni kröfu um veršlagningu į óslęgšum žorski į žeirri forsendu aš allur žorskur sé slęgšur um borš ķ skipum félagsins sem stundi lķnuveišar og žvķ įstęšulaust aš leggja fyrir śrskuršarnefnd aš fjalla um žann žįtt. Žar sem engar nżjar forsendur hafa veriš lagšar fram ķ mįlinu nś er žeirri kröfu varnarašila žvķ vķsaš frį śrskuršarnefnd. E Ķ śrskurši ašila ķ mįlinu U1/2003 liggur fyrir rökstušningur fyrir veršlagningu į žorski og karfa og vķsaš til žess rökstušnings ķ heild. Aš mati Veršlagsstofu skiptaveršs hafa almennar forsendur ekki tekiš slķkum breytingum frį žvķ aš sį śrskuršur var kvešinn aš įstęša žyki til aš breyta verši frį žeim śrskurši hvaš varšar žessar fisktegundir. Skal žvķ verš į žorski og karfa vera óbreytt eša eins og ķ śrskuršarorši greinir. Hvaš varšar verš į slęgšri żsu gegnir öšru mįli. Af hįlfu varnarašila er į žvķ byggt aš verš į fiskmörkušum hafi lękkaš um 35% aš mešaltali frį janśar 2003. Žį hafi afuršarverš einnig lękkaš. Af hįlfu sóknarašila hefur žessu ekki veriš mótmęlt. Śrskuršarnefnd telur óhjįkvęmilegt aš lękka verš į żsu ķ ljósi žessara stašreynda. Meš hlišsjón af óvissu um žróun į verši żsu ķ nįinni framtķš og meš hlišsjón af fyrri śrskuršum nefndarinnar telur śrskuršarnefnd aš višmišunarverš į żsu skuli lękka um 10% eša nįnar eins og ķ śrskuršarorši greinir. Verš į keilu og löngu. Verš į steinbķt. Samkvęmt upplżsingum Veršlagsstofu skiptaverš var mešalverš į steinbķt ķ aprķl 2002, 85 kr/kg į öllum landsvęšum. Mešalverš į Vesturlandi- Vestfjöršum var į sama tķma 82 kr/kg. og į öšrum landsvęšum 90 kr/kg. Benda mį į aš skip varnarašila löndušu į įrinu 2002 stórum hluta steinbķtsafla į landinu samkvęmt sömu upplżsingum. Meš vķsan til 11. gr. Laga nr. 13/1998 telur formašur ekki forsenda til aš įkveša verš į steinbķt meš žeim hętti sem varnarašili krefur, ž. e. aš gera greinarmun į verši į steinbķt veiddum į įkvešnum veišisvęšum. Telur žvķ śrskuršarnefnd aš įkveša skuli eitt verš į steinbķt ž .e. 85 kr/kg. Śrskuršur žessi skal gilda frį 17. mars sl. til 1. maķ 2003. Śrskuršarorš: Varnarašili, śtgerš Vķsi hf. Grindavķk, skal viš uppgjör til sóknarašila, įhafna skipanna Sęvķkur GK- 257, Fjölnis ĶS-7, Freys GK-157, Garšeyjar SF-22, Hrungis GK-50, Pįls Jónssonar GK-7 og Sighvats GK-57, mišast viš eftirtalin verš.
Keila: 1 kg. 63 kr/kg., 1 kg -1,3 kg. 73 kr/kg., 1,3 kg. og yfir 80 kr/kg. Śrskuršur žessi skal gilda frį 17. mars sl. til 1. maķ 2003.
Aš śrskurši stóšu: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||